Páginas

20/01/2012

O caldeiro das historias

Para Tolkien, o caldeiro das historias non era máis que un proceso de cambios e transformacións dos contos marabillosos. Mediante ese proceso, os contos de encantamentos, ao longo dos anos, modificáronse nunha especie de caldeiro eterno con novos engadidos e aportacións, pero tamén con novas maneiras de relatar.

Xa dixemos, nun post anterior, como Albert Uderzo e René Goscinny tamén contaron as historias dun caldeiro antigo, que estivo nunha pequena aldea da Bretaña gala. E máis recentemente, o escritor Patrick Rotfuss referiu outra vez nunha das súas obras os poderes do caldeiro. Incluso o mesmo Eric S. Raymond, unha das figuras do Movemento do Open Source, ou software libre, titulou un dos seus libros co nome de O caldeiro máxico, ou The Magic Cauldron. É impresionante que alguén coma el utilice esta imaxe mítica para defender o uso dos programas libres.

Así que se debe contar que o caldeiro da bruxa Ceridwen tivo sempre novos usuarios, a pesar dos séculos e do paso do tempo. Talvez aínda non exista unha teoría dos caldeiros, como cheguei a insinuar, pero hai evidencias de que as historias resisten e volven a nacer con forza cada día.

Nani Lima e máis eu posuímos un caldeiro actualizado, que xa se inventou moitas historias de aventuras, como ben sabe Javier Monteagudo. Probou tamén a súa utilidade no mundo dixital, e os resultados foron positivos. Só queda por dicir que a música da presentación é de Balbarda, o grupo do amigo Javier.

Ceridwen e o caldeiro máxico

Preme aquí ou na imaxe para entrar no caldeiro das historias.

15/01/2012

Selección de recursos narrativos

Estes son os nosos: contos do mundo, contos dos Irmáns Grimm, contos de Perrault, contos populares, mitos, fabulas, lendas universais, contos de Galicia, contos marabillosos e de encantamento, relatos audiovisuais interactivos, wikis e libros dixitais, webquest de contos... E tamén aplicacións online, da chamada Web 2.0, para o desenvolvemento da lectoescritura, para a narrativa dixital ou digital storytelling, para aprender coas novas tecnoloxías.

  • Contos populares, lendas e mitos: As historias do imaxinario colectivo loitan contra unha sombra moderna. Aquela que racionaliza todo e a todos, incluso os soños e os sentimentos...
  • A volta ao mundo en 80 contos: Sempre, desde os tempos remotos, contáronse historias. Algunhas delas convertéronse en narracións populares que chegaron ata os nosos días, como os contos que apareceron nunha experiencia de Educa con TIC. E agora, grazas ao gran traballo de Teresa Pombo, faremos que tamén estean en Google Earth.


Ver La vuelta al mundo en 80 cuentos en un mapa más grande

12/01/2012

De la necesidad y la energía

Se nos anima a contar nuestra historia, a construir un personaje constante, y ahora a fijar también una identidad digital. Pero hay demasiados laberintos en la imaginación y muchas regiones extrañas llenas de emociones. En este tiempo de crisis, caótico en ocasiones, no se puede entrar en esos lugares sin poner en tela de juico tu propia cordura.

¿Podrá un robot soñar con el amor de una muñeca? No lo sé, aunque es cierto que cualquier historia, para sobrevivir, necesita sentir la energía del lector, del espectador o del oyente…

(vía El poder del mar)

29/12/2011

¿Ha llegado el día?

Si descuento los meses de aprendizaje durante 2008, este es el tercer año consecutivo del blog. Es mucho tiempo, sin duda, y por eso me entran ganas de imitar a cierto compañero, que dijo bueno amiguitos, el tiempo ha llegado, y se fue. Tal vez se deba al fin de un año más, o tal vez no.

En otra entrada, Los cuentos son una lengua universal, indicamos la importancia de las historias en el desarrollo intelectual de los niños. También dijimos que cuando están leyendo o escuchando una historia, hay muchas zonas activas en el cerebro infantil:

  • La zona auditiva que descifra los sonidos, si la historia es hablada.
  • La visión y el procesamiento de textos, si la historia es leída.
  • Todas las partes visuales del cerebro, mientras imaginamos, por ejemplo, los personajes de una historia.
  • Y, a menudo, la zona emocional del cerebro, que resulta tan importante en la educación.

Como escribe Antonio Núñez en el libro de la presentación, “esta inteligencia narrativa es una de nuestras habilidades más sofisticadas como especie”. Los superordenadores ahora ya son capaces de ganar a los mejores jugadores de ajedrez. Pero ninguno de ellos puede reconocer a la Cenicienta o a Caperucita Roja en una sencilla nube de palabras.

La fuerza de las historias se comprueba en la narrativa digital o digital storytelling, que en este tiempo del blog han dejado de ser unas expresiones extrañas. Por esa razón, en la enseñanza, los relatos digitales ofrecen muchas ventajas educativas añadidas: entre otras, su relación con prácticas digitales innovadoras y su participación en la denominada alfabetización digital. Y esta influencia todavía crecerá porque afortunadamente la Red está llena de historias y relatos, de páginas web y podcasts, de foros y wikis, de vídeos y blogs. Aunque algunos, un día, se pierdan en la lluvia…

15/12/2011

La teoría de los calderos

Inventar una historia y tratar de escribirla es como introducirse en un laberinto. O igual que cocinar en un caldero, cuando no sabes qué ingredientes tienes que elegir. Seguramente por ese motivo los niños siempre empiezan las tareas de escritura con unas dosis elevadas de inquietud. Pero lo importante es que sepan que no hay laberintos ni monstruos invencibles que les impidan escribir. Y que, en todo caso, nunca está de más conocer una buena cocina de la escritura, incluso si es con un caldero.

Hace tiempo que uso estos curiosos artefactos, con un significado especial en las tradiciones de muchos pueblos. A simple vista, un caldero puede parecer sólo una enorme olla. Pero en las mitologías irlandesa, galesa y céltica es considerado un objeto mágico que tiene poderes extraordinarios. Es posible que, a través del juego, algún modelo también sirva para descubrir los pequeños secretos de la escritura. Al menos, la teoría que conozco defiende para ciertos calderos esa posibilidad.

Related Posts with Thumbnails