Mostrando entradas con la etiqueta narrativas dixitais. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta narrativas dixitais. Mostrar todas las entradas

29 ago 2013

¿Cómo desarrollar la lengua y la creatividad en la escuela?

La enseñanza creativa de la lengua no es algo nuevo, y sus características se han definido de muchas formas a lo largo de los años. Así que mi intención en este post sólo es contar que existen abundantes materiales para ese tipo de enseñanza lingüística. Por ejemplo, hay muchos en el blog Palabras Azules, y ahora también en su proyecto. Algunos tienen ya su tiempo pero continúan vigentes, y otros son más modernos o están actualizados. E incluso los hay que se basan en las TIC, por lo que resultan muy novedosos.

La búsqueda de la creatividad puede llevarnos lejos, pero no hay ninguna razón para sentirse perdidos entre los pasillos de la escuela, en este próximo inicio de curso. Una buena idea se encuentra casi en cualquier lugar: en los cuentos, en la naturaleza de sus personajes, en los escenarios que se imaginan, en los problemas que nos acechan, en la música, en la memoria de las palabras, etc. A partir de estas consideraciones, he seleccionado en Educa con TIC los siete posts que vienen después:

01) Las galaxias del lenguaje: A partir de una época, que algunos llamaron la infancia de la humanidad, el cuento empezó a transformarse en algo muy semejante a un archivo de datos y de testimonios. Era como un ADN cultural. Una información inconsciente y hereditaria para adaptarse a un mundo que en todo momento resultaba impredecible…

02) ¿Desaparecerá la imaginación?: En todas las culturas del mundo se encuentra el recuerdo, y también la presencia, de la narración oral. El griot de algunos pueblos del centro de África, elaeda del mundo griego o el bardo de los finisterres célticos contaban historias para su gente…

03) Los cuentos de Educa con TIC: Internet también ha llegado al mundo del cuento, como es evidente. En este sentido, si su aparición ha revolucionado muchos aspectos de nuestra vida cotidiana, podemos plantearnos algunas preguntas. Por ejemplo, ¿existen cuentos diferenciados para niños y niñas en Internet?, ¿se están produciendo cambios en el uso de la imaginación y la fantasía? Por cierto, ¿soñarán los cuentos con libros electrónicos?

04) 7 ideas digitales para la escritura creativa: A pesar de todos los avances tecnológicos, el conocimiento de la lectura y la escritura es, en cierto modo, la prueba iniciática que se les reclama a las niñas y a los niños para que puedan integrarse plenamente en nuestra sociedad. Por ese motivo, tal vez deberíamos ser un poco más conscientes de la lentitud de este proceso educativo…

05) La narrativa digital en la escuela: Dicen que contar historias es una actividad parecida al arte. Y la literatura es considerada como una de las artes más perfectas porque utiliza las palabras, que son el medio más reconocido para expresar la belleza. La narrativa trata, precisamente, de la manera de contar historias de una manera efectiva…

06) Escritura y creatividad con StoryJumper: Con StoryJumper tenemos una herramienta para desarrollar la escritura de historias y la creatividad, pero también un sitio para la publicación de los relatos de nuestros alumnos. Permite a cualquiera crear y publicar un libro infantil, tanto en línea como en tapa dura…

07) Ordenadores, imaginación y escuela: A veces, en los medios, parece que las nuevas tecnologías y la imaginación son términos contrapuestos. Pero nada más alejado de la realidad. La imaginación es una elección permanente hacia la comunicación. De algún modo, aquello que es imaginado en la escuela, se desea también compartir…

19 ago 2013

Cuentos de Asia

En el libro Retorno a la Patagonia, Bruce Chatwin se refiere a sí mismo como un viajero literario. Tal vez así, pensando en algún viaje imaginario, fueron naciendo en este blog los cuentos de Asia que se citan en los posts siguientes, ordenados de más reciente a más antiguo. En casi todos los casos, los cuentos populares que hay en ellos se han versionado libremente. Porque, como alguien dijo, cuando se cuenta una historia, el énfasis acostumbra a cambiar según la época en la que vive la persona que la cuenta…

Bruce Chatwin

29 jul 2013

Scherezade, creadora de contenidos

Scherezade es el personaje principal que narra las historias que aparecen en Las mil y una noches. En esa obra, el rey se casa con una mujer virgen cada nuevo día. Pero a la mañana siguiente, tiene la costumbre de casarse con otra princesa, después de decapitar a la anterior, supuestamente por ser infiel. Scherezade, hija de un ministro o visir, quiere casarse con el rey y convertirse en reina, aunque, por supuesto, no desea que la maten al día siguiente. Así que, con rapidez, inventa una estrategia inteligente.

Scherezade, gran conocedora de historias, poemas y cuentos, comienza a ejercer de cuentacuentos antes de ir a la cama. El rey, realmente fascinado, pidió a Scherezade que terminase las historias que empezaba, pero ella se negó, y únicamente se comprometió a acabar cada relato la noche siguiente. De esa manera, en lugar de ser ejecutada como las demás mujeres, esta estratagema le permitía vivir un día más.

Como seguramente ya sabes, Scherezade repite la misma acción cada noche. Termina una historia e inicia una nueva, aún más emocionante y más interesante para el rey, pero se detiene antes del amanecer del nuevo día, dejando su final para la siguiente noche. Así fue como Scherezade, la primera creadora de contenidos, salvó su vida narrando docenes de cuentos a un cruel sultán, al que de paso también rehabilitó. Porque, y es evidente, aquel hombre debía de padecer alguna clase de enfermedad psíquica.

Pero, ¿es cierto que la princesa Scherezade, la de Las mil y una noches, también está en la llamada Web 2.0? Algunos dicen que es así, y aseguran que ahora sabe muchas más cosas que antes: escribir, publicar online, buscar fotos e imágenes, hacer presentaciones y vídeos, resolver mapas y geolocalizaciones, etc. Y también cuentan que sus recursos narrativos son tan espectaculares que las historias llegan a cualquier sitio, desde Madrid a Tombuctú. En esos recursos suenan palabras “mágicas” como Tar Heel Reader, Bookr, PicLits, Animated Book, Mixbook, Storybird, Panraven, Tag Galaxy, Flickr Related Tag Browser, Stripgenerator, Pixton, Kerpoof Studio, Bubblr, PhotoPeach, SlideFlickr, SlideBoom… ¿Será cierto?

23 jul 2013

A chuvia de estrelas

Marina M. e Helena C., alumnas de 4º de ESO do instituto Vilatzara de Vilassar de Mar (Barcelona), xunto co seu profesor Jesús Arbués, realizaron este gran traballo. A partir dun conto dos irmáns Grimm, e tendo en conta as pautas do Deseño Universal de Aprendizaxe (DUA), desenvolveron o proxecto titulado Pluja d’estrelles: traduciron o conto a varios idiomas, adaptárono para unha lectura fácil, e ademais foi convertido e transformado en pictogramas, en cómic, en vídeo, en audio, en canción...

Había unha vez unha nena que era orfa e que vivía en tan extremada pobreza que non tiña nin cuarto nin cama onde durmir. Non posuía máis que o vestido que cubría o seu corpo e un anaquiño de pan que lle dera unha alma caritativa. Pero era moi boa e moi piadosa. Como se vía abandonada, púxose en camiño, confiando en Deus.

Aos poucos pasos encontrou un pobre que lle dixo: "Se me puideses dar algo de comer, porque teño tanta fame!". E ela deulle todo o seu pan dicíndolle: "Deus che axude". E continuou andando. Pouco despois encontrou un neno que choraba, dicindo: "Teño frío no pescozo, dame algo para cubrirme". Quitou a súa bufanda e deulla. Un pouco máis alá viu outro que estaba medio xeado porque non tiña xibón e deulle o seu.

Sendo xa de noite chegou a un bosque, onde achou outro neno que lle pediu a camisa. A caritativa nena pensou para si: "A noite é moi escura, ninguén me verá; ben, podo darlle a miña camisa". E deulla tamén.

Xa non lle quedaba nada que dar. Pero no mesmo instante comezaron a caer as estrelas do ceo e ao chegar á terra volvíanse fermosas moedas de ouro e prata. E aínda que se quitara a camisa, encontrouse con outra enteiramente nova e de tea moito máis fina. Reuniu todo aquel diñeiro e quedou rica para toda a súa vida.

17 abr 2013

Contar y compartir la información

En la cultura de la caza, los niños jugaban con arcos y flechas. En una sociedad de la información, deberán jugar con la información. Usando las nuevas herramientas narrativas, la escuela puede seguir imaginando historias. Porque en la mente infantil los cuentos funcionan como pequeñas fábricas de comprensión. Y en este tiempo, esa comprensión se ve reforzada con la interacción que ofrecen las utilidades de la narrativa digital. Son eficaces herramientas para las artes del lenguaje y el juego con la información.

Playing with information, de Will Lion

Como afirmó el escritor y profesor Gabriel Janer Manila, la cultura surge, sin duda, del juego, y el niño que juega es un niño que se transforma. Por tanto, si consideramos a la escritura como un juego especial y reflexivo, la construcción de historias en la mente, la elaboración de cuentos, será una actividad que incidirá en todos los aspectos del aprendizaje escolar.

Actualmente ese objetivo parece más fácil de alcanzar, pues tenemos los recursos creativos de Internet para contar nuestras historias, a través de la colaboración y la interactividad. Contar y compartir la información, esa es la fuerza de las narrativas digitales.

4 abr 2013

La fuerza de la narración

El cerebro humano está hecho para contar y escuchar historias. Desde hace miles de años, y en cualquier lugar, es la manera que la especie humana encontró para compartir el conocimiento, los valores y las creencias. Es una forma muy simple, que está en nuestro ADN cultural: las historias nos atraen y nos entretienen a la vez. Sin embargo, la narración puede hacer muchas más cosas. Por ejemplo, con la fuerza de las historias podemos conectar con los demás. Por eso es una de nuestras más poderosas herramientas de comunicación.

El cuento es un superviviente

Los cuentos populares han sobrevivido durante mucho tiempo. Cruzaron los siglos y las generaciones, caminaron todas las tierras y atravesaron todos los océanos y mares, asimilando en una perfecta simbiosis las aportaciones de cientos de anónimos contadores de historias.

En este sentido, la eterna Scherezade de las mil y una noches orientales, la imagen de la abuela mítica contadora de cuentos, trató y cautivó no sólo a un monarca que estaba psíquicamente enfermo. También a todos sus oyentes, más tarde a sus lectores, y también, con otras funciones, atiende y deleita a los usuarios de la televisión, del cine y de Internet. Ahora, en los modernos medios, está su nuevo público.

Por esa razón, el investigador y escritor Antonio R. Almodóvar afirmó con claridad que el cuento popular constituye, sin ninguna duda, el modelo más perfecto inventado por la humanidad para conseguir un texto infinito, un texto que diga y que explique todo, en cada tiempo y en cualquier circunstancia.

Enseñar mediante la narración

A lo largo del tiempo, los grandes líderes han utilizado la narración para informar, para inspirar y para motivar. En la enseñanza no siempre ha sido así, y analizar los motivos podría resultar demasiado misterioso. Pero es innegable que el arte de contar historias no ha desaparecido de la escuela. Como tampoco desaparecen otros problemas más cotidianos: la pobreza, las desigualdades sociales, el cambio climático…

A partir de esas ideas, pueden surgir las preguntas:

  • ¿Todavía existen razones para contar contar historias?
  • ¿Es posible aprovechar la energía de la narración para buscar un mundo mejor?
  • Con el poder de las historias y la creatividad, ¿cómo podemos ayudar a los niños y jóvenes en sus deseos de cambio?

Tal vez la narrativa digital o digital storytelling, el arte de contar historias reconvertido en storytelling 2.0, pueda ofrecernos alguna respuesta, alguna posibilidad.

Las nuevas narrativas

Ciertas aplicaciones como Pandora casi son capaces de contar historias de la música que apreciamos. Otras, como Tip N Split, cuentan historias de repartos y propinas a través de una calculadora. Incluso hay aplicaciones que cuentan alguna historia en el sentido más literal, como Alice for the iPad. Aunque desde un punto de vista educativo, aquellas aplicaciones tecnológicas que nos permiten crear historias son más fascinantes, sobre todo porque resultan bastante impredecibles al utilizarlas en la escuela. En esa capacidad de exploración reside una buena parte de atractivo y de su interés. En todo caso, es muy parecido a lo que sucede cuando se crea cualquier historia.

Storytelling 2.0

2 abr 2013

Ismaíl en UtellStory

UtellStory es un sitio para publicar historias que acabo de descubrir. Además de imágenes y textos, puedan tener sonido y vídeo. Es una aplicación sencilla, aunque su mejor servicio es de pago...

29 nov 2012

A besta no labirinto

Ariadna, a filla do rei Minos e a raíña Pasifae, era a princesa do labirinto. Cando o heroe Teseo desembarcou na illa de Creta, Ariadna namorouse del. Entón pediulle ao artesán Dédalo, que deseñara o labirinto no que se achaba confinado o Minotauro, que lle axudase a guiar a Teseo polo labirinto. Dédalo entregoulle unha bobina de fío, advertíndolle que a atase á porta do labirinto, que a desenrolase camiño ao centro, e logo a rebobinase para volver sobre os seus pasos.

Teseo entrou e seguiu ao Minotauro ata a súa gorida, no corazón do labirinto. Pelexaron e Teseo asasinou a besta. Logo seguiu o fío, que Ariadna lle entregara, para encontrar a saída…

16 nov 2012

La mariposa de Prezi

Hace algún tiempo conté la historia de Chuang Tzu, que soñó que era una mariposa y no sabía al despertar si era un hombre que había soñado ser una mariposa o una mariposa que soñaba ser un hombre. Ahora, al adaptar una presentación hecha con Prezi, ya no sé si el sueño era realmente de Chuang Tzu. Tal vez también fuese un sueño mío, o incluso del escritor Eric Carle

15 nov 2012

A narrativa dixital e a escola

Din que contar historias é unha actividade parecida á arte. E a literatura é considerada como unha das artes máis perfectas porque utiliza as palabras, que son o medio máis recoñecido para expresar a beleza. A narrativa trata, precisamente, do xeito de contar historias dun xeito efectivo, interesante e, sobre todo, emocionante e fermoso. Non obstante, hoxe en día as historias non só cóntanse con palabras, senón especialmente con imaxes; e non só iso, senón con imaxes e sons. Así orixinouse unha nova categoría nas tecnoloxías da información e a comunicación, unha nova narrativa.

Contar historias é unha forma orixinal de ensino, como defende dende hai tempo Kieran Egan. Este é un método sinxelo pero poderoso para axudar aos alumnos a comprender o mundo complexo e confuso das súas experiencias, e para facilitar o seu desenvolvemento vital e temporal. Aínda que a narrativa non é algo novo, a idea de narración dixital en si mesma é algo novo, que forma parte do mundo actual.

Nos últimos 10 anos, máis ou menos, popularizáronse as cámaras dixitais e o software de edición, as ferramentas dixitais de creación e os medios de comunicación electrónicos. Moitos profesores animáronse a usar métodos relacionados coas novas tecnoloxías, e tamén aplicacións 2.0, para axudar aos alumnos a construír os seus propios coñecementos e ideas. Para, dese modo, saber presentar e compartir a aprendizaxe cunha maior eficacia. Un destes enfoques poderosos que pasou ao mundo educativo é a moderna a produción multimedia para elaborar contidos, é a denominada narrativa dixital ou digital storytelling.

Se o desexas, podes ler este artigo completo en Educa con TIC. Para iso, preme neste enlace.

1 nov 2012

Secuencias narrativas básicas

Os heroes e as heroínas son personaxes que viven en mundos ordinarios, ás veces moi normais. Pero un día reciben unha invitación inesperada e todo cambia nese mundo. Ao principio, resisten e néganse a aceptar esa invitación recibida, incluso poden rexeitar os seus propios desexos. Mais un amigo ou un aliado anímaos e con eles atravesan unha primeira porta, pola que entrarán directamente nunha aventura soñada. Ou non…

En calquera caso, despois de cruzar esa porta inicial, aparecerán as probas, os inimigos e talvez máis aliados. Nun momento da historia, nun lugar escuro e afastado e perigoso, resolven certo enigma ou proba suprema. Así é como acadarán a súa recompensa. Aínda que, con toda probabilidade, serán perseguidos no seu camiño de volta, no seu regreso á casa e ao seu mundo ordinario.

Atravesarán entón a porta final da aventura, e resultarán transformados por esa mesma experiencia. Con todo, chegarán ao final desa historia, e chegarán coa alegría e a bendición dos seus, seguramente cun tesouro que favorecerá a súa nova vida. De feito, nada será como antes…

As secuencias dunha historia

28 oct 2012

De cómo una vez, con el encanto de la palabra, los océanos y la escuela, los planetas y los mundos se volvieron más ligeros que una pluma

En todas las culturas de nuestro planeta encontramos el recuerdo de la narración oral. El aeda del mundo griego, el griot de algunos pueblos del centro de África o el bardo de los finisterres célticos, en la vieja Europa, contaban historias para su gente. Todavía ocurre así en muchos lugares, pero en las sociedades modernas se asiste a una lenta desaparición de los cuentacuentos. Parece un proceso irremediable, un camino sin retorno. Quizá los últimos narradores verdaderos ya sólo desean mirar la televisión, como ahora hace todo el mundo.

Sin embargo, la palabra es el vehículo de las ideas. La manera y la expresión en la forma de hablar influye sobre el sentido de las palabras. Los niños aún tardarán en percibirlo, pero el habla tiene mucha influencia sobre el pensamiento. Por esa razón, dos cosas pueden resultar idénticas cuando están escritas; en cambio, pueden aparentar una radical diferencia cuando son habladas.

En principio, para saber contar, el relato seleccionado debe estar perfectamente asimilado en la memoria, y después hay que decirlo de modo sencillo, utilizando la lógica, con expresión dramática, con entusiasmo y, especialmente, dejarse llevar por la fuerza de la historia. Todas las experiencias de aula tienen un origen especial y una formulación determinada, por lo que su desarrollo, como relato profesional, nunca es fácil de exponer. En cada curso escolar, en cada aula, los ritmos de aprendizaje siempre están condicionados por las características individuales y sociales de nuestros alumnos. De todos modos, desde que asumí la importancia de las historias, la idea central en las actividades de lectura y escritura no varió mucho durante su aplicación a lo largo de estos años: decir y contar, contar y leer, leer y escribir mucho.

Por supuesto, tratamos de adaptarnos a los tiempos y a los nuevos medios, y por eso ahora también consideramos a las narrativas digitales.

Un libro para recordar

20 oct 2012

Narrativas dixitais

A teoría reflicte que os nosos cerebros están deseñados para procesar o mundo que nos rodea coma se fose unha historia. Mesmo cando lemos ou escoitamos unha historia, reaccionamos coma se nós mesmos estivésemos a vivir esa historia. Así que contamos e dicimos para facernos entender mellor, tamén na era dixital...

9 oct 2012

Segundo abecedario fantásTICo

Tras o primeiro abecedario fantástico, chegou o momento de presentar o segundo. A xustificación é a mesma: a oferta de actividades interactivas é moi grande, o que converte a Rede nunha especie de xigantesco repositorio. Hai aplicacións para xogar, para debuxar e pintar, para explorar imaxes e retocar fotos, para ver mapas e explorar o espazo, para facer audio guías e, por suposto, para contar historias.

LETT01CCompfight: A primeira das dúas ferramentas de busca de imaxes que presentamos neste post. Todas se basean o repositorio de fotos de Flickr, pero Compfight, entre outras opcións, permite buscar imaxes libres. Funciona de xeito moi rápido e cunha grande aparencia visual.

LETT01G Google Maps:Esta fantástica aplicación ten un montón de boas posibilidades educativas, ademais do seu uso máis habitual para localizacións xeográficas. Entre outras opcións, nunha actividade de Educa con TIC xa demostramos que a súa combinación cos contos e o relato dixital é posible: La vuelta al mundo en 80 cuentos.

LETT01N Neave Planetarium:Trátase dun atractivo planetario online, para estar ao tanto desa profecía maia que anda por aí. Agora xa máis en serio; o desenvolvedor do proxecto, Paul Neave, tamén nos ofrece outra boa aplicación: Flash Earth. Pero ten outras igualmente interesantes en Neave interactivo, unha zona dixital con ferramentas, xogos e aplicacións.

LETT01P Psykopaint: É unha aplicación para pintar moi orixinal. Se se examina su increíble galería de pinturas, un decátase das súas grandes posibilidades. Hai varias opcións para pintar: unha foto propia, unha mostra do sitio ou sobre o cabalete, á vella usanza. Despois, elíxense os pinceis e as cores máis axeitadas e empézase a obra. Ao final, podemos gardar o proxecto, compartilo en liña, exportar as imaxes ou crear unha tarxeta.

LETT01S Speechable: Un xeito sinxelo de engadir textos ás imaxes, en forma de globos ou bocadillos, encóntrase neste sitio. As fotos poden subirse dende un ordenador ou dunha URL, e pódense compartir en redes, blogs ou a través do correo electrónico.

Storybird: Unha das súas características principais reside na calidade das imaxes que ofrece. Pero ata non hai moito gardaba unha desagradable sorpresa. Se non estaba en inglés, a obra tiña un uso privado e non se podía incrustar en ningún sitio. Por fin, Conchita López, de Blogmaníacos, achou a solución: indicar no teu rexistro que es un docente.

StoryJumper: Aseméllase á ferramenta anterior, aínda que sen poñer tanta atención á calidade das imaxes. Por iso, serve moi ben para desenvolver a escritura de historias e a creatividade, e tamén para a publicación dos relatos dos nosos alumnos. Ten outras moitas opcións e calidades que permiten a calquera crear e publicar un libro, tanto en liña coma en tapa dura (neste caso, logo de pagamento).

LETT01T Tag Galaxy: Encántame esta ferramenta. Trátase dun buscador que relaciona as palabras ou etiquetas marcadoras (tags), e que pode axudarnos a encontrar moitos recursos gráficos. Ademais, tamén podemos explorar as fotografías que existen en Flickr. O seu funcionamento non ten ningún misterio: introduces unha expresión, o título dun libro, e ves aparecer unha especie galaxia de palabras en forma de esferas de cores, arredor do termo que escribises.

LETT01W Woices: Esta aplicación permite que se realicen audio guías xeolocalizadas mediante o emprego de Google Maps, outra ferramenta que se citou antes. Pódese explorar e utilizar libremente os seus recursos, ou podemos gravar nosa propia audio guía. Diversos exemplos do seu uso educativo móstranos iaenus, e dunha das súas aulas son Los 12 trabajos de Hércules, unha historia mítica que paga a pena recordar.

21 sept 2012

El principio de todo

Hace algún tiempo, cuando estaba en otro lugar, fui capaz de escribir un libro que marcó mis trabajos posteriores:

"Ocurrió hace miles de años. Sentados de noche alrededor del fuego de una hoguera, mientras nuestros antepasados nómadas se alimentaban con la carne de los animales cazados, comían frutos silvestres o reparaban sus armas y herramientas, comenzaron a surgir los primeros relatos que manifestaba la memoria de la vida. Lentamente, con el paso de los siglos, aquellas historias orales de realidad y enigmas fueron entrelazándose hasta formar un inmenso tapiz de mitos y leyendas, pero sobre todo de cuentos.

A partir de esa época, que algunos llamaron la infancia de la humanidad, el cuento empezó a transformarse en algo muy parecido a un archivo de datos y de testimonios, que servía para ordenar las informaciones más relevantes y necesarias de cada pueblo. Era como un ADN cultural. Una información inconsciente y hereditaria para adaptarse a un mundo que en todo momento resultaba impredecible. Nació de esta forma el primer escenario del lenguaje: la palabra oral y emigrante, que se difundía por la superficie de la tierra ayudada por el desplazamiento de las comunidades humanas primitivas…"

Poco a poco, aquellas ideas se fueron adaptando a los nuevos tiempos, a las nuevas técnicas. Gracias a Ginés Ciudad-Real, la capacidad motivadora del cuento quedó reflejada en un post de Educa con TIC: 7 ideas digitales para la escritura creativa. Sobre todo, por el gran número de tuiteos que recibió en su momento.

En otra entrada que se publicó aquí, agradecí el trabajo que Ginés nos mostrara en su blog de orientación. Pero ha sido capaz de superarse con otro post dedicado a la invención de historias y a la imaginación. Se titula Nuevo generador de cuentos versión 2.0 Más de 1001 cuentos para trabajar la escritura creativa. No me resulta difícil recomendaros su lectura, al contrario. Así, y estoy seguro de ello, se seguirá difundiendo aquella palabra oral del principio de todo. Aunque ahora esa difusión adquiera nuevas formas.

16 ago 2012

Te cuento una historia

En mi último post en Educa con TIC, que se publicó hoy, hablo de Five Card Story. En ese sitio es posible contar historias mediante la combinación de imágenes y de textos. Anímate y participa, y cuéntanos. Seguro que nos encantará…


Five Card Story: El hombre resiste porque sueña...

a Five Card Flickr story created by maller


flickr photo by bionicteaching


flickr photo by bionicteaching


flickr photo by bionicteaching


flickr photo by Serenae


flickr photo by Serenae

"... no me dejo asustar por los profesionales de la angustia, y busco en la gran peripecia humana, tantas veces mágica aventura, tantas veces sueños espléndidos y mitos trágicos, la razón de continuar.
... El hombre es el animal más extraño, ..., pero también la hierba más débil. Resiste porque sueña..."

De Álvaro Cunqueiro; en Viajes imaginarios y reales (1986), una edición de César Antonio Molina.


1 ago 2012

Ideas digitales para la escritura

De los elementos de una historia ya hablamos en otro momento, e incluso volvimos a tratar ese tema desde un punto de vista digital. En las siguientes ideas, aunque de una manera distinta, esos elementos se transforman en los ingredientes de una cocina de las historias. En ese lugar imaginario, en esa cocina de la escritura, un viejo utensilio renace de las cenizas del tiempo: el caldero mágico, o de las historias.

Con la ayuda de Nani Lima se elaboró un modelo actualizado, que ya inventó muchos relatos de aventuras, como bien sabe Javier Monteagudo. Ese artefacto probó incluso su utilidad en el mundo digital, y los resultados fueron positivos. Sólo queda por decir que la música de esta presentación es de Balbarda, el grupo del amigo Javier. Por tanto, en el caldero mágico son siete los elementos que pueden originar un relato; así que…

El caldero de las historias

Pulsa aquí para ver el caldero en la pantalla completa.

Ginés Ciudad-Real es uno de los profesores responsables del blog Orientación Andújar, que ya un sitio de referencia en el mundo educativo. La inmensa cantidad de recursos que ofrece es sorprendente. Además, todos ellos son accesibles y gratuitos, como nos indican en la misma portada de acceso.

Ginés y Maribel Martínez Camacho se interesaron por algunos de los materiales e ideas para la creación de historias que aquí contamos. De manera especial, se sintieron motivados por las posibilidades de invención de historias mediante varios de nuestros artefactos para escribir. De hecho, trabajaron en algunos ellos y los adaptaron muy bien. Según me contaron, el esfuerzo valió la pena, ya que en pocas horas sus versiones del caldero mágico fueron descargadas un montón de veces, más que cualquier otro material. Para que luego digan, como el mismo Ginés me comentó, que estos temas interesan a poca gente. Por eso agradezco la atención y la difusión que gracias a ellos recibieron estas ideas. Tal vez las historias nunca puedan salvar al mundo, pero al menos seguirán haciéndose con la misma materia de los sueños…

  • Generador de cuentos infinitos: Su origen es el caldero mágico antes citado. Se trata de un generador de cuentos completamente editable en formato Excel. Una vez que tengamos el archivo abierto, se pueden cambiar cada una de las variables de la historia, añadiendo o quitando nuevas opciones y accediendo a la zona de edición. Solo hay que darle a F9 y se irán generando las diferentes posibilidades de cuentos.
  • 1001 cuentos para trabajar en el cole: A partir de unas variables que son diferentes para cada cuento. los niños tendrán que construir un cuento, que podrá ser individual o colectivo.
  • Nuevo generador de cuentos infinitos para primaria: Es la continuación del primer generador de cuentos, y al que complementa. Es totalmente editable pues también es un archivo Excel. Como en el modelo anterior, su finalidad es la escritura creativa de cuentos, la invención de infinitas historias.

2 jul 2012

Primeiro abecedario fantásTICo

b Bookr: Unha ferramenta sinxela, que non require grandes coñecementos. Créanse pequenos libros con imaxes conseguidas en Flickr, ás que se engade un pouco de texto e despois se publican. Non require ningunha clase de rexistro. É moi doado de usar, e mesmo permite reciclar e reutilizar as obras que ten no seu arquivo para facer outras novas. É unha creación do equipo de Pimpampum, de Barcelona, sendo moito máis coñecido fóra que entre nós.

d DoInk: Con esta ferramenta é sinxelo facer un debuxo, xa que ten diversas utilidades que facilitan o seu uso. Pero tamén é útil para realizar animacións simples, combinando tanto gráficos coma textos. Pódense crear animacións totalmente persoais, ou ben empezar a partir de escenarios xa creados. Este material de axuda encóntrase na sección denominada My Stuff. Por iso, é necesario un rexistro previo.

Domo Animate: Trátase dunha aplicación moi versátil, pola súa liberdade de creación, para a realización de historias dixitais. Baséase na animación, no cómic, e pódense incluír personaxes, diálogos, obxectos, música e efectos especiais. Esta ferramenta baséase en Go!Animate, que está en español, polo que tamén é outra opción moi interesante.

e ePub Bud: Unha aplicación on line para crear libros infantís electrónicos de xeito gratuíto. O seu emprego é realmente sinxelo, e unha das súas características especiais é que nos ofrece as instrucións necesarias para conseguir o ISBN dos nosos libros. É un servizo de pagamento, por suposto, aínda que moi barato. Outra utilidade que posúe é a de converter calquera documento ao formato ePub, que é o da maioría dos ebooks ou libros electrónicos.

m Mixbook: É unha aplicación que me recomendou Silvia Tolisano, autora dunha obra de referencia, Digital Storytelling Tools for Educators. Nel encontramos unha guía de uso desta ferramenta (en inglés), que ela basicamente a emprega con fotografías. Esta aplicación ofrece un montón de posibilidades, como equipos, imaxes propias ou persoais, fondos, etc. Por iso a súa apariencia é case profesional e os resultados son moi bos. única obxección importante, ademais do idioma (inglés), é que cando se incrusta un libro nun blog, a reprodución automática está activada. Pero grazas a Manuel López Caparrós este problema pode solucionarse.

p Panraven: Trátase dunha aplicación que ofrece unha serie de servizos onlinesemellantes a Mixbook. Polo tanto, tamén serve para organizar fotos, vídeos, textos e outros contidos en forma de libro, de historia ou de conto, pero con características dixitais. Talvez sexa menos intuitiva e un pouco máis lenta que outras ferramentas deste estilo. Pero ten unha boa cantidade de recursos propios: fondos, fotos e imaxes, e páxinas predeseñadas que aceptan textos, vídeo, son... O texto, ademais, pódese cambiar de tamaño e de cor.

s Showbeyond: Esta ferramenta admite texto e imaxes, que se poden descargar dende o ordenador, unha URL, Picassa ou Flickr. Tamén permite a inclusión de sons e de música de fondo, e ademais pódese gardar o traballo mentres non estea finalizado. Unha vez que remata, decídese libremente se é público ou privado. Se se comparte, cópiase e pégase o correspondente código, como é habitual, do mesmo xeito que con Mixbook e Panraven.

t Tar Heel Reader: Serve para facer libros sinxelos baseados en texto e imaxes, tanto de Flickr como propias. Para escribir, despois de ter as imaxes seleccionadas, só hai que escribir un pequeno texto debaixo de cada unha. É necesario rexistrarse para poder usar esta ferramenta, pero en Educa con TIC xa o fixemos. Como na súa lista de idiomas non aparecía o galego, puxémonos en contacto co administrador do sitio. Grazas á súa axuda, arranxouse esa cuestión.

22 may 2012

Escritura digital con StoryJumper

En StoryJumper tenemos una herramienta para desarrollar la escritura de historias y la creatividad, pero también un sitio para la publicación de los relatos nuestros alumnos. Permite a cualquiera crear y publicar un libro infantil, tanto en línea como en tapa dura (en este caso, previo pago).

En definitiva, aunque este sitio está en inglés, como la mayoría de los recursos de la denominada Web 2.0, podemos crear con facilidad libros digitales, una vez que nos hayamos registrado. Como el registro que requiere es muy sencillo, en pocos minutos se puede empezar a utilizar. En otro post anterior citamos sus principales características, que son las siguientes:

  • En una serie de pasos guiados permite que cualquier historia se convierta a un formato digital de tipo flash, aportando tanto las imágenes (props) como algunas sencillas herramientas de texto. Además, incluye un conjunto de plantillas para crear las primeras páginas de la historia.
  • Por otro lado, es posible subir otras imágenes desde el ordenador, e incluso retocarlas, con lo que se amplía el número de posibilidades de creación.
  • Tiene una faceta orientada al mundo educativo y al profesorado, ya que se puede registrar el aula, y por eso dispone de una guía online (en inglés, claro) para favorecer la creatividad infantil.
  • Por último, posee una ventaja muy interesante: algunas obras son públicas, de libre uso. Es decir, que podemos modificarlas según nuestras necesidades y guardarlas como si se tratase de un libro totalmente nuevo.

Cuando descubrí que algunas de las publicaciones que se presentan en StoryJumper podían ser personalizadas, entré de lleno en la tarea. Explorando un poco, tropecé con la versión en inglés de un cuento popular del Japón, Momotaro. Utilizando la versión en castellano que cito y enlazo, preparé una nueva versión, al tiempo que me ayudaba a conocer las características de la aplicación.

1 may 2012

201 historias, 201 sueños

Este post iba a titularse 5 ideas para inventar cuentos, porque se trataba de hacer la segunda parte de otro post muy leído. Pero las palabras, al combinarse, decidieron que las historias construidas por los niños eran realmente lo más importante. el componente básico de esta entrada. Así que en estos relatos están los sueños de aquel tiempo, como si estuviesen encerrados en una botella de cristal, que ahora se llama blog.

Contar historias, contar sueños...

Related Posts with Thumbnails